قوانین و مقررات در بازی والیبال

بازی والیبال یک بازی تیمی با توپ است که بین دو تیم بر روی یک زمین مستطیل بازی می شود. زمین والیبال با یک تور با ارتفاع به دو بخش مساوی تقسیم شده است. هر تیم ۶ بازیکن در زمین دارد. اساس بازی از این قرار است که توپی را با زدن ضربه میان دو تیم رد و بدل می کنند. هر تیم برای رد کردن توپ به سوی دیگر تور تنها اجازه سه بار ضربه زدن را دارد و به هنگام برخورد توپ به زمین حریف یا در اثر خطای یک تیم، یک امتیاز به تیم مقابل داده میشود.

تاریخچه

بازی والیبال که نخست مینتونت ( Mintonette ) نامیده می‌شد در سال ۱۸۹۵ – یعنی چهار سال پس از پیدایش بسکتبال – توسط فردی بنام ویلیام جی مرگان  ابداع شد. مرگان زاده سال ۱۸۷۰ در شهر نیویورک بود که پس از تحصیل در آموزشگاه جوانان مسیحی مسئولیت تهیه برنامه های ورزشی برای سلامت و تندرستی مردان به او واگذار شد.

بازی والیبال از ترکیب بازی‌های بسکتبال، تنیس و هندبال بدست آمد و هدف اولیه آن بود که برای افرادی که تمایل به تحرک کمتری دارند ابداع شود. قوانین ابتدایی بسیار ساده بود چرا که بیشر از آنکه شبیه ورزش باشد یک تفریح بشمار می‌رفت.

 بازی والیبال تا سال ۱۹۰۰ توپ ویژه ای برای خود نداشت و با هر توپی – از جمله توپ بسکتبال – آن را بازی می‌کردند

فیلیپینی‌ها اولین قوانین مدون برای بازی والیبال را در سال ۱۹۱۶ تهیه کردند و به دنبال آن در سال ۱۹۲۸ اتحادیه والیبال ایالات متحده تشکیل شد و به وضع قوانین این ورزش اقدام کرد. ایالات متحده آمریکا به عنوان ابداع کننده والبیال در جهان شناخته شده است.

قوانین و مقررات

در سال ۱۹۲۲ قوانینی برای بازی والیبال قرار داده شد از جمله اینکه هر تیم فقط سه ضربه می‌تواند به توپ بزند و سپس باید توپ به زمین حریف منتقل شود.

ابعاد زمین و تور والیبال

در ابعاد ۹×۱۸ متر برگزار میشود و تور والیبال یک متر عرض و۵/۹ متر طول دارد.

زمان بازی والیبال

زمان بازی والیبال نامحدود است به طوری که ممکن است که یک مسابقه دو الی سه ساعت طول بکشد .هر مسابقه حداکثر در پنج دور انجام می‌شود. هر تیمی که زودتر به سه ست برسد برنده ٔ مسابقه می‌شود.

تعداد بازیکنان و توپ

هر تیم والیبال شش بازیکن اصلی و تعدادی بازیکن ذخیره دارد. جنس توپ والیبال از جنس چرم یا لاستیک یک رنگ می‌باشد محیط دایره ٔ توپ ۶۵ تا ۶۷ سانتی متر است و وزن توپ ۲۶۰ تا ۲۸۰ گرم است زمان استراحت بین ست دوم و سوم و چهارم دو دقیقه منظور می‌شود و بین ست چهارم و پنجم دو دقیقه الی پنج دقیقه متغیر است.

خطاها

خطاهای عمده عبارت‌اند از:
۱) بازیکن تیم از خط افقی زیر تور بگذرد و زمین و یا یکی از بازیکنان حریف را لمس کند .
۲) بازیکن تیم مانع بازی یکی از بازیکنان تیم حریف شود .
۳) بازیکنان یک تیم در جای خودشان قرار نگرفته باشند.
۴) بازیکنان یک تیم بیش از سه بار توپ را لمس کنند .
۵)بازیکنان تیم دوبار پی در پی توپ را لمس کنند.
۶)بازیکن از بالای زمین حریف به توپ ضربه بزند.
۷)توپ بیرون از خط*های مرزی به زمین بخورد.
۸)توپ به زمین اصابت کند.

تغییرات مقررات بازی

از جمله رویدادهای مهمی که در ارتباط با این ورزش به مرور زمان رخ داد می*توان به این موارد اشاره کرد:
۱۹۱۷: امتیازهای هر گیم از ۲۱ به ۱۵ تغییر کرد.
۱۹۲۰: تعداد ضربات برای هر طرف به ۳ محدود شد.
۱۹۲۲: نخستین دوره رسمی مسابقات در بروکلین با حضور ۲۷ تیم از ایالت امریکا برگزار شد.
۱۹۳۰: نخستین بازی والیبال ساحلی دو نفره انجام شد.
۱۹۴۷: فدراسیون بین المللی والیبال بنام Federation Internationale De Volley-Ball با اختصار FIVB تشکیل شد.
۱۹۴۸: نخستین دوره مسابقات رسمی والیبال ساحلی انجام شد.
۱۹۴۹: نخستین دوره مسابقات جهانی والیبال در شهر پراگ چک اسلواکی برگزار شد.
۱۹۶۴: والیبال برای نخستین بار به جمع بازی*های المپیک در ژاپن پیوست.
۱۹۸۷: FIVB والیبال ساحلی را نیز به مجموعه مسابقات جهانی ورزش*های گوناگون افزودند.
۱۹۹۶: والیبال ساحلی دو نفره نیز به*عنوان ورزش رسمی المپیک شناخته شد.

قوانین در یک نگاه

قسمت اول

۱- والیبال در سال ۱۸۹۵ برابر با ۱۲۷۴ شمسی، توسط شخصی به نام ویلیام مورگان آمریکایی ابداع شد.۲- نام والیبال در ابتدا مین تونت بوده است.۳- والیبال در ابتدا ۹ نفره بوده و قوانین خاصی نداشته است.۴- طول زمین والیبال ۱۸ و عرض آن ۹ است.

قسمت دوم

۱- یک تیم والیبال متشکل از ۶ تا ۱۲ بازیکن می باشد که از این تعداد یک نفر بازیکن لیبرو – آزاد است.۲- وظایف کاپیتان: شرکت در قرعه کشی – انتخاب زمین یا سرویس اول۳- کاپیتان با نوار ۸ سانتی روی سینه زیر شماره شناخته می شود.۴- کفش مسابقات نباید یکرنگ باشد.

قسمت سوم

کاپیتان یک تیم والیبال در دو بخش کاپیتان تیم و کاپیتان بازی فعالیت دارد. فقط کاپیتان حق صحبت با داور را دارد.حضور هر تیم با کمتر از ۶ بازیکن در مسابقه به باخت آن تیم ختم می شود.در سیستم بازی تنبیهات شامل جرائم مختلف است.دریافت کارت زرد مساوی است با از دست دادن یک امتیاز و سرویس دریافت کارت قرمز باعث اخراج فرد می شود و امتیاز سرویس را از دست نمی دهد. دریافت کارت زرد و قرمز باعث اخراج فرد از جریان بازی و سالن می شود. یک بازی شامل ۵ گیم است و هر گیم ۲۵ امتیازی، گیم پنجم ۱۵ امتیازی است و هر تیم که سه گیم را ببَرد، برنده نهایی است.در هر گیم دو تایم اوت و ۶ تعویض وجود دارد.

قسمت چهارم

۱- مربی به دو طریق بازیکن را تعویض می کند: الف) استفاده از وسایل الکترونیک. ب) اعلام تعویض با صدای بلند توسط مربی.۲- دادن علامت تعویض قبل از تعویض توسط مربی ضروری است و تعداد تعویض با انگشتان دست نشان داده می شود.۳- برای تعویض مجدد بایستی ۱ امتیاز (یک رالی) رد و بدل شود.۴- داشتن راکت شماره دار برای تعویض ضروری است.۵- هنگام دفاع برخورد توپ به دست بازیکن مدافع، یک ضربه حساب نمی شود.۶- وقفه های قانونی، تایم اوت و تعویض است.

قسمت پنجم

۱- عدم اطلاع مربی از قوانین، جرایمی را در پی دارد.۲- اولین جریمه تاخیر، اخطار تاخیر است.۳- وقفه ها می تواند به دلایل: قطع برق- پارگی تور- شکستگی آنتن باشد.۴- در جا به جایی سالن به هر دلیل، بازی گیم آخر، از ابتدا شروع می شود.۵- در مورد قطع بازی در یک سالن تا ۴ ساعت، ادامه بازی از امتیاز آخر است.

قسمت ششم

۱- رفتار ناپسند بازیکن در ابتدا اخطار شفاهی دارد.۲- رفتار ناپسند بعدی بازیکن، باعث کارت زرد می شود و توپ را برای سرویس به تیم مقابل می دهند.۳- یک تیم در داشتن یا نداشتن لیبرو مختار است.۴- شماره بازیکنان از ۱ الی ۱۸ مجاز است.۵- لیبرو بازیکن دفاعی است و حق سرویس، آبشار، حمله و دفاع ندارد.۶- لیبرو بدون اجازه داور وقتی که بازی در جریان نباشد در منطقه چهار می تواند تعویض شود.۷- در صورت مصدومیت لیبرو با اجازه داور فقط برای آن بازی، فرد دیگری لیبرو می شود.

قسمت هفتم

۱- قوانین در والیبال شامل ۲۸ مورد می باشد.۲- در پایان هر ست، تیم ها، زمین ها را عوض می کنند.۳ وقفه بین هر ست ۳ دقیقه می باشد.۴- در مسابقات مهم می توان وقفه بین ست ها را تا ۱٠ دقیقه افزایش داد.۵- استتار: پوشاندن بازیکن سرویس زننده و توپ تا هنگام ورود به زمین حریف توسط دیگر بازیکنان را استتار گویند.۶- استتار به دو صورت فردی و گروهی می باشد.۷- خطاهای سرویس: الف) مدت زمان سرویس از سوت داور ۸ ثانیه می باشد.     ب  ) جا نگرفتن در منطقه سرویس.     ج  ) پای سرویس زننده روی خط قرار می گیرد.          د  ) با دو دست یا سر و پا بزند.          ه  ) رعایت نکردن چرخش.

مناطق زمین والیبال و نحوه چرخش بازیکنان در زمین

مناطق زمین والیبال

خط وسط، نشان دهنده تور است.

بازیکنی که در منطقه ۱ قرار میگیرد، برای شروع بازی و به جریان انداختن توپ، سرویس میزند.

نحوه استقرار بازیکنان در زمین

وقتی سرویس زده می شود، بازیکنان هر دو تیم باید در دو ردیف سه نفری مستقر شوند. سه نفر ردیف جلو که در واقع نزدیک تور می باشند، به بازیکنان خط جلویی معروفند. آنها مناطق ۲، ۳ ، ۴ را اشغال می کنند. همچنین سه نفری که در عقب زمین بازی می کنند به بازیکنان خط عقبی شناخته می شوند و در مناطق ۱، ۶، ۵ مستقر می شوند.در شروع مسابقه نحوه استقرار بازیکنان در مناطق مختلف توسط مربی در ورقه آرایش(ارنج) تیم ثبت می شود. در این آرایش بازیکنی که در منطقه سه می باشد در واقع بین بازیکن سمت راست (منطقه دو) و بازیکن سمت چپ (منطقه ۴) قرار می گیرد. همچنین در خط عقب بازیکن منطقه ۶ نیز در وسط بازیکن منطقه ۱ و ۵ مستقر می شود.

نکته مهم دیگری که باید به آن توجه نمود این است که بازیکنان خط جلو و عقب باید در یک وضعیت صحیح در زمین مستقر شوند.نحوه ایستادن این بازیکنان طوری است که الزاماً باید بازیکن عقب در هر شرایطی عقب تر از بازیکنان جلویی خود باشد. لازم به ذکر است که پس از اجرای سرویس هر یک از بازیکنان تیمها در هر قسمتی که مایل باشند می توانند مستقر شوند.

جهت چرخش بازیکنان در زمین والیبال

در هنگام چرخش بازیکن منطقه ۱ جای ۶ / ۶ جای ۵ / ۵ جای ۴    / ۴ جای ۳    / ۳ جای ۲    / و بلاخره بازیکن ۲ به جای ۱ می رود و برای زدن سرویس آماده می شود.

تغییر آرایش تیم (چرخش)تیمی که قادر باشد توپ را برای سرویس زدن به دست آورد ، باید موافق عقربه های ساعت تغییر آرایش دهد. مثلاً بازیکن شماره ۲ جای بازیکن شماره ۱ برای سرویس زدن می آیدو بازیکن ۱ به جای بازیکن ۶ می رود… و این چرخش تا آخر بازی ادامه می یابد.لازم به ذکر است ، تیمی که توپ را از دست می دهد هیچگونه چرخشی را انجام نمی دهد و این حالت تا زمانی حفظ می شود که تیم نتواند توپ را برای سرویس زدن بدست آورد.

****    ****   ****

تیم تولید محتوای سایت توت مدیا امیدوار است این مقاله مورد استفاده شما قرار گرفته باشد.

جهت دسترسی به سایر مقالات درسی کلیک نمائید