اسفنج ها

اسفنج ها ، موجوداتی بی‌مهره هستند که در دریا زندگی می‌کنند.

تا قرن گذشته بعضی از مردم اسفنج‌ ها را به اشتباه جزو گیاهان می‌دانستند، امّا در اصل اسفنج غذا سازی نمی‌کند و بنابراین اسفنج‌ها در دستهٔ جانوران محسوب می‌شوند.

این جانوران از هر لحاظ ساده هستند. اسفنج‌ها به طور کلّی :

• توانایی حرکت ندارند امّا در نمونه‌های نادر توانایی خزیدن دیده می‌شود.
• اندام برای بینایی ندارند .
• اندام شنوایی ندارند امّا  در نمونه‌های نادر توانایی عکس العمل در برابر نور و روشنایی را دارند.
• دستگاهی گوارش غذا  ندارند.

نحوه تغذیه اسفنج ها

بر روی پوست سخت بدن اسفنج سوراخ‌هایی وجود دارد که به طریق آن‌ها آب به داخل اسفنج وارد می‌شود.

این سوراخ‌ها را سلّول‌هایی به نام اسپیکول ساخته‌است. درون سوراخ‌ها را سلّول‌هایی به نام یقه‌دار فرش کرده‌اند. این سلّول‌ها باعث جریان آب در سوراخ‌ها می‌شوند. آبی که به وسیله این سوراخ‌ها و جریان‌ها وارد بدن اسفنج می‌شود، حاوی مواد ریز غذایی و اکسیژن محلول درآب دریا است. وقتی سلّول‌های یقه‌دار غذا را جذب خود کردند، آن را به سلّول‌های آمیب شکل که سرگردان هستند تحویل می‌دهند. این سلّول‌های آمیبی شکل همانطور که گفتیم سرگردان هستند. وقتی مواد غذایی ریز را دریافت کردند به نقاطی از بدن اسفنج که نیاز به غذا دارند می‌رساند.

مواد زائد این آب که استفاده غذایی ندارند، از سوراخ بزرگ بالای اسفنج خارج می‌شوند. این سوراخ بزرگ اسکولوم نام دارد.

اسکلت بدن اسفنج

اسکلت خارجی این جانوران به طور معمول از جنس آهک است. امّا رنگ‌های گوناگونی دارند و در یک یا دو رنگ منحصر نمی‌شوند. البتّه این رنگ‌ها بستگی به زیستگاهشان هم دارد. مثلاً اسفنج دریاهای مناطق گرمسیر رنگ‌های بسیار درخشانی دارند.

تولید مثل اسفنج ها

سلول های اسفنج ها قابیت تکثیر بسیار خوبی دارند.

اگر شما یک سلّول زنده اسفنج را در آب بیندازید، هفته آینده‌اش شما به اندازه یک نخود اسفنج خواهید داشت! این امر قدرت رشد و ترمیم‌پذیری اسفنج را نشان می‌دهد.

انواع اسفنج ها

اسفنج‌ها، از روی ظاهرشان به سه دسته شیشه‌ای، آهکی و شاخی تقسیم می‌شوند.

تفاوت اسفنج با مرجان

اکثر مردم اسفنج و مرجان را با هم اشتباه می‌گیرند.افراد عادی در بیشتر موارد اسفنج های  دسته شاخی را که به صورت شاخه شاخه‌ هستند،  با مرجان‌های شاخه‌ای اشتباه می گیرند.

 به طور کلی تفاوت عمده اسفنج با مرجان ، نرم بودن اسفنج و سفت و سخت بودن مرجان است.

مصارف اسفنج ها

از اسفنج برای مصارف بهداشتی مثل لیف حمّام هم استفاده می‌شود. برای لیف حمّام اوّل صیّادان اسفنج را گرفته، سپس آن را آن قدر لِه می‌کنند تا همه سلّول‌هایش بمیرند تا فقط اسکلت خارجی آن بماند.

 

****    ****   ****

تیم تولید محتوای سایت توت مدیا امیدوار است این مقاله مورد استفاده شما قرار گرفته باشد.

جهت دسترسی به سایر مقالات درسی کلیک نمائید