چرا شهر سوخته ؟

شهر سوخته در ۵۶ کیلومتری زابل در استان سیستان و بلوچستان و در حاشیه جاده زابل ـ زاهدان واقع شده است.

این شهر در ۳۲۰۰ سال قبل از میلاد پایه گذاری شده و مردم این شهر در چهار دوره بین سال های ۳۲۰۰ تا ۱۸۰۰ قبل از میلاد در آن سکونت داشته اند.

سند یا کتیبه ای که نام واقعی و قدیمی این شهر را مشخص کند هنوز به دست نیامده اما شواهد تاریخی نشان می دهد در دو دوره زمانی بین سال های ۳۲۰۰ تا ۲۷۵۰ قبل از میلاد به دلیل آتش سوزی ویران شده است و به همین دلیل است که «شهر سوخته» نامیده می شود.

معماری پیشرفته شهر سوخته

این شهر از نادرترین شهرهای باستانی است که در آن، زنان عهده دار امور مالی خانواده شان بوده اند.

بر مبنای یافته های باستان شناسان شهر سوخته ۱۵۱ هکتار وسعت دارد و بقایای آن نشان می دهد این شهر دارای پنج بخش مسکونی واقع در شمال شرقی شهر سوخته، بخش های مرکزی، منطقه صنعتی، بناهای یادمانی و گورستان است که به صورت تپه های متوالی و چسبیده به هم واقع شده است.

۸۰ هکتار از شهر سوخته بخش مسکونی بوده است.

در شهر سوخته انواع سفالینه و ظروف سنگی، معرق کاری، پارچه و حصیر یافت شده که معرف وجود چند نوع صنعت، بویژه صنعت پیشرفته پارچه بافی در آنجاست.

تاکنون ۱۲ نوع بافت پارچه یکرنگ و چند​رنگ و قلاب ماهیگیری در شهر سوخته به دست آمده و صید ماهی و بافت تورهای ماهیگیری نیز از دیگر مشاغل مردمان شهر سوخته بوده است.

اولین های شهر سوخته

شهر سوخته ، شهر شگفتی هاست.آثار باستانی متعددی در شهر سوخته کشف شده است که در هیچ کجای دیگر تا آن زمان دیده نشده است.شاید خالی از لطف نباشد که به برخی از آنها اشاره کنیم.

چشم مصنوعی

برای نخستین بار در شهر سوخته یک چشم مصنوعی متعلق به ۴۸۰۰ سال پیش کشف شد.

این چشم مصنوعی متعلق به زنی بیست و پنج تا سی ساله بوده که در یکی از گور های شهر سوخته مدفون شده بود. چشم مصنوعی یافت شده در چشم چپ او کار گذاشته شده و با وجود گذشت نزدیک به ۴۵۰۰ سال از ساخته شدن آن، هنوز سالم است.

جنس این چشم مصنوعی یافت شده هنوز به طور کامل مشخص نشده است، اما به نظر می رسد در ساخت آن از قیر طبیعی مخلوط به نوعی چربی جانوری استفاده شده است. روی این چشم مصنوعی ریزترین مویرگ های داخل چشم توسط مفتول های طلایی به قطر کمتر از۰/۵ میلی متری طراحی شده است. مردمک این چشم در وسط طراحی شده و تعدادی خطوط موازی که تقریبا یک لوزی را تشکیل می دهند، در پیرامون مردمک دیده می شود.

جراحی جمجمه در شهر سوخته

یکی از شگفت انگیزترین یافته های این شهر، نشانه هایی از کهن ترین جراحی مغز درشهر سوخته است. جمجمه ای از دختر دوازده یا سیزده ساله که در ۴۸۰۰ سال پیش، پزشکان آن دیار برای درمان بیماری هیدروسفالی (جمع شدن مایع درجمجمه) بخشی از استخوان جمجمه او را برداشته و جراحی کردند.

قدیمی ترین خط کش دنیا

در کاوش های انجام شده در شهر سوخته، خط کشی ساخته شده از چـــــوب آبنوس کشف شد.

این خط​کش به طول ده سانتی متر با دقت ۰/۵ میلی متری و از جنس چوب آبنوس است. کشف خط کش در شهر سوخته زابل نشانگر این است که ساکنان این شهر باستانی دارای پیشرفت های زیادی در زمینه علم ریاضیات بوده اند.

قدیمی ترین تخته نرد جهان

از گور باستانی موسوم به شماره ۷۶۱ کهن ترین تخته نرد جهان همراه ۶۰ مهره آن در شهر سوخته پیدا شد.

این تخته نرد بسیار قدیمی تر از نمونه ای است که در گورستان سلطنتی «اور» در بین النهرین پیدا شده بود.

نخستین انیمیشن جهان

باستان شناسان هنگام کاوش در گوری پنج هزارساله جامی را پیدا کردند که نقش یک بز همراه با یک درخت روی آن دیده می شود.

آنها پس از بررسی این شیء دریافتند نقش موجود بر آن برخلاف دیگر آثار به دست آمده از محوطه های تاریخی شهر سوخته، تکراری هدفمند دارد، به گونه ای که حرکت بز به سوی درخت را نشان می دهد.

 هنرمندی که جام سفالین را بوم نقاشی خود قرار داده، توانسته است در پنج حرکت، بزی را طراحی کند که به سمت درخت حرکت و از برگ آن تغذیه می کند. باستان شناسان با نزدیک کردن این تصاویر به یکدیگر موفق شدند نمونه ای از یک تصویر متحرک را  به دست آورند.

سایر اشیاء باستانی شهر سوخته

از میان هزاران شی یافت شده، می‌توان از سفال با امضای سفال‌گر بر روی آن، چکش، سوزن، شهرک‌های مسکونی و ساختمان‌های همه‌گانی هم‌چون آپارتمان، نام برد

بذر خربزه، حبوبات، ماهی خشک کرده، برنج، زیره، کوره‌های سفالگری، کوره‌های ذوب فلزات، دکمه، تبر، بندکفش، قلاب، شانه سر، طناب، سبد، گل مو، قاب‌های چوبی، کفش، کمربند و … نام برد.

 

جهت دسترسی به سایر مقالات تاریخی روی همین متن کلیک نمائید

***    ***     ***

تیم تولید محتوای سایت توت مدیا امیدوار است این مقاله مورد استفاده شما قرار گرفته باشد.

جهت دسترسی به  مقالات درسی دیگر دسته ها ، روی این لینک کلیک  نمائید